Parroquia de Gargamala

A parroquia de Gargamala é a máis grande en extensión do municipio. Está composta polos barrios do Barral, O Barro, Boente, Mourelle, A Rúa, O Soutiño e Vedrelos, nos que viven case 400 habitantes. Pre- cisamente no Barro atoparás a coñecida como Casa da Inquisición (42.262281, -8.441629), onde se di que castigaban aos heterodoxos relixiosos deixando caer sobre as súas cabezas gotas de aceite ou de auga fer- vendo. O nome de Gargamala procede da raíz onomatopeica –garg, que alude á súa accidentada xeografía, en particular á dificultade de paso que provocan os seus ríos e montes.

Ruta dos muíños. 1 En Gargamala podemos gozar visitando algúns dos muíños máis sorprendentes do país: os muíños de cubo, característicos por ter que administrar un caudal de auga limitado que cae en vertical a través dun conduto de aros de granito que poden alcanzar ata os catro metros de altura. A eles chegarás a través dunha ruta que tamén pasa á beira dun antigo foxo do lobo 2 (42.281446, -8.449562) e de varios gravados rupestres prehistóricos. 3

Santa María e Xano. A igrexa de Gargamala 4 (42.259713, -8.443103) está dedicada a santa María, patroa da parroquia, e foi construída en 1768. A porta aparece enmarcada cunha moldura acobadada ba- rroca. Completa o frontispicio un campanario lateral conformado por dous corpos prismáticos separados por unha balaustrada de considerable voo. Hai que destacar que o presbiterio presenta un curioso remate ameado, dispoñéndose no seu testeiro un escudo coas armas do Conde de Salvaterra. Un dos elemen- tos máis sobranceiros do templo son as pinturas murais que locen as capelas e o presbiterio. As pinturas atópanse nas capelas laterais Norte (con iconografía dedicada a San Bieito) e Sur (dedicada á paixón de Cristo), pero o conxunto máis importante atopámolo no presbiterio, cuberto cunha iconografía mariana. Destaca a imaxe pintada de perfil de Xano 5, un deus coroado bifronte (na Roma clásica era o deus das portas e dos inicios, de aí que o nome do primeiro mes do ano), asociado iconograficamente coa prudencia.

 

gargamala